پتانسیل سهم‌گیری قابل توجه روانکارهای داخلی در تأمین نیاز کمی و کیفی بازار

تولیدکنندگان داخلی روانکار چقدر از بازار را می‌توانند تأمین کنند؟ به‌گفته‌ی کارشناس بازار روانکار در این گفت‌وگو (فروردین ۱۴۰۳)، پتانسیل سهم‌گیری آن‌ها بالا است، به شرط دسترسی به مواد اولیه‌ی مرغوب.

بیش از ۹۵ درصد نیاز از تولید داخل

به‌گفته‌ی کارشناس، بیش از ۹۵ درصد نیاز بازار به روغن موتور از تولید داخل قابل تأمین است. فقط روانکارهای خاصی وارد می‌شود؛ به‌دلیل مصرف پایین، نبود تقاضای کافی یا نبود امکان تأمین مواد اولیه در ایران که تولید داخلی را از نظر اقتصادی توجیه‌ناپذیر می‌کند. تولیدکنندگان داخلی توان تولید روغن موتور برای خودروهای داخلی و وارداتی را دارند و کمتر از ۵ درصد روغن موتور بازار وارداتی است. روغن‌هایی که با عنوان برند خارجی یا برندسازی مشترک (Co-Branding) فروخته می‌شوند هم گاهی از نظر کیفیت ضعیف‌تر از برندهای برتر داخلی‌اند.

واردات رسمی و ورود غیررسمی

با وجود ممنوعیت واردات کالاهای مشابه ساخت داخل، قانون واردات برخی روانکارهای غیرقابل‌تولید در داخل را پیش‌بینی کرده است. اما حضور گسترده‌ی روغن موتور خارجی در قفسه‌ها بیش از انتظار است و به‌نظر می‌رسد بخشی از آن از مسیرهای غیرعادی وارد می‌شود.

تقلب و اصالت‌سنجی

تقلب در صنعت روانکار گسترده توصیف شده است. روش‌های رایج تشخیص، مانند بررسی ظاهر، بسته‌بندی، رنگ، بو و برچسب، حتی برای حرفه‌ای‌ها هم گاهی اشتباه می‌شود. روش مطمئن‌تر، آزمون‌های آزمایشگاهی تکمیلی و آزمون عناصر و مقایسه‌ی نتیجه با دیتاشیت شرکت اصلی خارجی است. به‌گفته‌ی مقاله، شنیده‌ها حاکی است که بخشی از روغن‌های خارجی فله‌ای از ایران خارج می‌شوند، به کشورهای حوزه‌ی خلیج فارس می‌روند و با برند خارجی در داخل عرضه می‌شوند (این مورد شنیده‌ها است و در مقاله مستند نشده). راهکار پیشنهادی، ارتقای آگاهی و فرهنگ مصرف است.

الزام‌های متفاوت برای داخلی و وارداتی

سازمان ملی استاندارد و نهادهای نظارتی برای تولیدکنندگان داخلی الزاماتی مثل نشان استاندارد، شناسه‌ی کالا و کد افزودنی گذاشته‌اند. این الزامات برای مصرف‌کننده مفید است، چون با استعلام کد رهگیری از سامانه‌ی پیامکی می‌شود از اصالت کالا مطمئن شد. به‌نظر نویسنده، کنترل‌های کمّی و کیفی روی محصولات وارداتی به همان اندازه سخت‌گیرانه نیست و این نابرابری ممکن است تبعیض‌آمیز به‌نظر برسد.

پیشنهادها

• تشخیص اصالت کیفی روانکار وارداتی، علاوه بر بررسی اسناد حمل و گمرک، بر پایه‌ی آزمون‌های فنی پیشرفته انجام شود تا کیفیت اعلام‌شده‌ی شرکت مادر تأیید شود.
• در صورت تأیید فنی کالای وارداتی، قوانین منع واردات کالاهایی که در داخل با قیمت پایین‌تر قابل تولیدند بازنگری و کنترل شود.

فرمول روغن موتور

فرمول عمومی روغن موتور در جهان تا حدی ثابت است، اما پیچیدگی‌های فنی دارد و به‌دلیل تفاوت در کیفیت و نوع مواد اولیه و سلیقه‌ی فنی و مدیریتی تولیدکنندگان تغییر می‌کند.

جمع‌بندی

به شرط تأمین و مصرف مواد اولیه‌ی مرغوب، تولیدکنندگان داخلی توان تولید کل نیاز روانکارهای خودرویی و تا ۸۰ درصد روانکارهای صنعتی تراز اول دنیا را دارند. بخش باقی‌مانده بیشتر به‌دلیل تحریم‌ها و محدودیت دسترسی به مواد اولیه تأمین نمی‌شود و به توان علمی و فنی تولیدکنندگان ربطی ندارد.

برای انتخاب روغن مناسب خودروی خود از راهنمای انتخاب روغن بیتویل استفاده کنید.

منبع: گزارش خبرخودرو، گفت‌وگو با علیرضا آمارمحمدی، کارشناس بازار روانکار، منتشرشده در ۲۰ فروردین ۱۴۰۳ — مشاهده‌ی گزارش اصلی. توجه: وضعیت بازار در این مقاله مربوط به فروردین ۱۴۰۳ است.