نظارت بر کیفیت روغن موتور با سیاست‌های دستوری امکان‌پذیر نیست

روغن تقلبی یکی از جدی‌ترین خطرها برای موتور خودرو است، چون اغلب تا وقتی استفاده نشده، قابل‌تشخیص نیست. این مقاله، که در مرداد ۱۴۰۲ نوشته شده، نگاه کارشناس بازار روانکار به نظارت بر کیفیت روغن موتور را مرور می‌کند.

نظارت لازم است، اما کافی نیست

به‌گفته‌ی کارشناس، اقدام‌های سازمان‌های نظارتی مفید بوده، اما کیفیت روغن موتور را نمی‌شود فقط با سیاست‌های دستوری کنترل کرد. نظارت مؤثر ترکیبی از دانش فنی، آزمایش علمی، آگاهی‌رسانی به مصرف‌کننده و همکاری نهادهای نظارتی با متخصصان است.

تقلب؛ «صنعتی» که بازار روغن را هم گرفته

تقلب در تولید آن‌قدر رایج شده که می‌شود از آن به‌عنوان یک «صنعت» نام برد و بازار روغن موتور هم از آن مستثنا نیست. به‌گفته‌ی کارشناس، حدود ۹۹ درصد روغن‌های تقلبیِ موجود در بازار نشان استاندارد و برچسب دارند و ظاهراً همه‌چیز را رعایت کرده‌اند؛ برای همین تقلبی‌بودنشان تا زمان مصرف معلوم نمی‌شود و خطر را برای مصرف‌کننده بالا می‌برد.

نقش نهادهای نظارتی

نهادهایی مثل اداره‌ی استاندارد، سازمان تعزیرات و بازرسان وزارت صمت می‌توانند با راهکارهای نظارتی جلوی متقلبان را بگیرند. به‌گفته‌ی کارشناس، در چند ماه اخیر و با نظارت‌های انجام‌شده، حضور متقلبان در بازار روغن موتور به‌شدت کم شده است؛ هرچند فشارهای شدید در این چهار ماه در برخی مواقع باعث التهاب بازار هم شد.

آگاهی‌رسانی و تشخیص اصالت

• آموزش ساده برای مالکان خودرو: چون خودرو یک دارایی سرمایه‌ای است و مردم به آن حساسیت دارند، خلأ آموزشی درباره‌ی روغن موتور بیشتر حس می‌شود.
• آزمایش: از نظر فنی با آنالیز فاکتورهای لازم می‌شود روغن اصل را از تقلبی تشخیص داد، اما کمتر مصرف‌کننده‌ای حاضر به انجام این آزمایش است.

پیشنهاد کارگروه مشترک

کارشناس پیشنهاد می‌کند کارگروهی مشترک از واحدهای نظارتی وزارت صمت و متخصصان روغن موتور برای کاهش عرضه‌ی روغن تقلبی تشکیل شود. دلیلش این است که دانش فنی متقلبان گاهی بیش از دانش ارکان نظارتی است و نظارت بر هر کالا به دانش کافی برای ارزیابی همان کالا نیاز دارد. به‌گفته‌ی او، با دانش فنی کافی نیازی به برخورد تند نیست و رویکرد فنی و آموزشی مؤثرتر از نظارت امنیتی و بازپرسی است.

جمع‌بندی

تقلب در بازار روغن موتور به‌طور محسوسی کم شده، چون هزینه‌ی تقلب برای متخلفان بالا رفته است؛ اما برای ماندگاری این نتیجه، نظارت باید فنی و آموزشی باشد، نه فقط دستوری.

برای خرید مطمئن، روغن را از عاملین و فروشگاه‌های معتبر تهیه کنید و از راهنمای انتخاب روغن بیتویل استفاده کنید.

منبع: گزارش خبرخودرو، گفت‌وگو با علیرضا آمارمحمدی، کارشناس بازار روانکار، منتشرشده در ۱۶ مرداد ۱۴۰۲ — مشاهده‌ی گزارش اصلی. توجه: وضعیت بازار در این مقاله مربوط به مرداد ۱۴۰۲ است.