مشاوره‌ی رایگان دریافت کنید!
ما همین حالا آمادهی پاسخگویی هستیم! برای دریافت مشاوره‌ی رایگان ثبتنام کنید.
با پردازش اطلاعات شخصی و پذیرش توافقنامهی کاربری و سیاست حریم خصوصی موافقم.
سایه گرانی بر بازار روغن موتور
چرا قیمت روغن موتور بالا رفته و آیا این افزایش منطقی است؟ کارشناس بازار روانکار در گفت‌وگو (خرداد ۱۴۰۳) میان افزایش هزینه‌های واقعی و جهش ناشی از هیجان تقاضا فرق می‌گذارد و راه پایدار را «واقعی‌سازی قیمت» می‌داند.
چرا قیمت بالا رفت؟
- نوسان نرخ ارز در بازار؛
- افزایش قیمت روغن پایه در بورس، که در آستانه‌ی عید رخ داد و از مهم‌ترین عوامل جهش قیمت است؛
- تقاضای بیشتر از عرضه برای برخی گریدهای پرمصرف، که باعث شده محصولات چهار تولیدکننده‌ی بزرگ گاهی بالاتر از قیمت مصوب به دست مصرف‌کننده برسد.
آیا این افزایش منطقی است؟
به‌گفته‌ی کارشناس، افزایش قیمت هم منطق محاسباتی دارد و هم بخشی از آن ناشی از هیجان تقاضا است. دلیل منطقی، نوسان قابل‌رصد قیمت مواد اولیه در بورس و افزایش سالانه‌ی دستمزد نیروی انسانی است؛ پس نمی‌شود تولیدکننده را به عرضه‌ی محصول با قیمت سال گذشته مجاب کرد. چهار پالایشگاه بزرگ روغن‌سازی هنوز مجوز رسمی افزایش قیمت برخی محصولات پرتقاضا را نگرفته بودند و به‌گفته‌ی او، این احتمالاً برای کنترل قیمت برای مصرف‌کننده بوده است.
کنترل قیمت و اثرش بر عرضه
سیاست‌های کنترلی و سود پایین تولید، انگیزه‌ی فروش را در تولیدکننده کم کرده است. تولیدکننده‌ای که نفروشد در بلندمدت زیان می‌کند، اما کاهش انگیزه باعث می‌شود محصول به اندازه‌ی تقاضا عرضه نشود. این شرایط زمینه را برای رونق تولید تقلبی توسط تولیدکنندگان «زیرپله‌ای» فراهم می‌کند؛ پدیده‌ای که پیش‌تر در بازار روغن موتور تجربه شده و اخیراً به‌خاطر نظارت نهادهای مربوط کم‌رنگ‌تر شده است.
روش دستوری یا بازار آزاد؟
روش دستوری بازار را تحریک می‌کند و برای نتیجه‌ی سریع‌تر به‌کار می‌رود. در مقابل، اگر قانون عرضه و تقاضا حاکم شود، می‌شود رضایت تولیدکننده، توزیع‌کننده و مصرف‌کننده را جلب کرد و به تنظیم بازار کمک کرد. به‌گفته‌ی کارشناس، بازار روغن موتور در سال‌های گذشته به شیوه‌ی قهری مدیریت شده و بازار آزاد هم به‌خاطر حساسیت‌ها معمولاً از دستور گریزان است و تأثیر آن مقطعی خواهد بود.
راهکار پیشنهادی: واقعی‌سازی قیمت
کارشناس واقعی‌سازی قیمت روغن موتور را راهکار اساسی و پایدار می‌داند. یکی از دلایل اجرا نشدن آن، نگرانی سیاست‌گذار از آسیب به وضعیت اقتصادی مصرف‌کننده است. اما او می‌گوید روغن موتور هم‌اکنون در بازار آزاد با قیمت بالاتر فروخته می‌شود؛ بنابراین افزایش رسمی قیمت می‌تواند جلوی رواج تقلب را بگیرد، چون محصول تقلبی زیان بیشتری به مصرف‌کننده می‌زند.
پیشنهادها
- تشکیل کارگروه برای ریشه‌یابی مسائل؛
- رفع یک‌باره‌ی مشکلات کل زنجیره‌ی تولید و توزیع روغن موتور؛
- تعیین قیمت توسط تولیدکننده در صورت همراهی با اخلاق و انصاف، که می‌تواند بازار را طبیعی و باثبات کند؛ تولیدکننده‌ی گران‌فروش مشتری نخواهد یافت و تولیدکننده‌ی منصف در انتخاب مصرف‌کننده رتبه‌ی اول را خواهد داشت؛
- بهره‌گیری از ظرفیت بخش خصوصی، که آسیب‌پذیری بازار و انحصارزدگی تولیدکنندگان را کم می‌کند؛
- تأکید بر معیار عرضه و تقاضا همراه با کیفیت بالا و رقابت‌پذیری محصولات.
برای انتخاب روغن مناسب خودروی خود از راهنمای انتخاب روغن بیتویل استفاده کنید.
منبع: گزارش خبرخودرو، گفت‌وگو با علیرضا آمارمحمدی، کارشناس بازار روانکار، منتشرشده در ۱۲ خرداد ۱۴۰۳ — مشاهده‌ی گزارش اصلی. توجه: وضعیت بازار در این مقاله مربوط به خرداد ۱۴۰۳ است.