زنگ خطر در بازار روانکار؛ ذخایر مواد اولیه روغن موتور رو به کاهش است

بازار روانکار ایران این روزها با فشارهای هم‌زمان روبه‌رو است؛ از تأمین مواد اولیه و نوسان نرخ ارز تا قیمت‌گذاری و تغییر نیاز خودروها. به‌گفته‌ی کارشناسان صنعت، شرایط هنوز قابل مدیریت است، اما اگر تصمیم‌های درست و به‌موقع گرفته نشود، ذخایر مواد اولیه به‌سمت یک ریسک راهبردی می‌رود.

وضعیت کلی صنعت روانکار

صنعت روانکار با بحرانی چندلایه روبه‌رو است: بخشی از مشکلات از سال‌های قبل مانده و فشارهای بیرونی اخیر آن را شکننده‌تر کرده است. با این حال، حجم بالای مصرف و توان زیرساختی تولیدکنندگان داخلی هنوز امکان ترمیم و مدیریت شرایط را فراهم می‌کند؛ به این شرط که سیاست‌های کلان تأمین سریع‌تر مواد اولیه‌ی وارداتی را آسان کنند و از مصرف ذخایر راهبردی برای تنظیم بازار پرهیز شود.

چرا قیمت روغن موتور بالا می‌رود؟

افزایش قیمت فقط به رشد قیمت جهانی نفت مربوط نیست و چند عامل دارد:

• تحریم و محدودیت‌های اقتصادی: حتی تولیدکننده‌ای که توان پرداخت بیشتر دارد، در تأمین مواد اولیه به مشکل برمی‌خورد.
• نوسان نرخ ارز: بی‌ثباتی ارزی مستقیم بر بهای تمام‌شده‌ی تولید اثر می‌گذارد.
• محدودیت عرضه از روسیه: به‌دلیل جنگ اوکراین، تمایل روسیه به صادرات فراورده‌های نفتی کم شده است.
• نقش واسطه‌ها: با محدود شدن دسترسی مستقیم به بازارهای جهانی، بازرگانان خارجی از جمله در ترکیه نقش پررنگ‌تری پیدا کرده‌اند و در برخی موارد قیمت نهایی مواد اولیه برای تولیدکننده‌ی ایرانی را بالاتر از قیمت جهانی می‌کنند.

هشدار درباره‌ی ذخایر راهبردی

ذخایر راهبردی مواد اولیه‌ی تولید روغن موتور رو به کاهش است. هنوز جبران آن ممکن است، اما ادامه‌ی وضع فعلی بدون ورود مقدار کافی مواد اولیه می‌تواند به ریسک راهبردی تبدیل شود.

نوسازی ناوگان و وابستگی به واردات

نوسازی ناوگان خودروهای کشور نیاز به مواد اولیه‌ی وارداتی را بیشتر کرده و وابستگی صنعت به واردات و محدودیت‌های آن را روشن‌تر نشان می‌دهد. در همین حال، بخش عمده‌ی نیاز بازار هنوز در داخل تولید می‌شود و حضور کارخانه‌های بخش خصوصی در کنار تولیدکنندگان بزرگ دولتی به تعادل بازار کمک می‌کند. چالش‌هایی مانند کمبود مواد اولیه و برخی سیاست‌های دستوری هم وجود دارد.

خطر بازار سیاه و کالای تقلبی

نوسان ارز و تحریم می‌تواند زمینه‌ساز بازار سیاه و عرضه‌ی محصولات تقلبی شود و زیان سنگینی به مصرف‌کننده بزند. همین موضوع اهمیت خرید روغن اصل از عاملین معتبر را بیشتر می‌کند.

قیمت‌گذاری دستوری راه‌حل پایدار نیست

به‌نظر کارشناس، قیمت‌گذاری دستوری و برخوردهای قهری بدون توجه به نیاز سرمایه‌گذار و تولیدکننده، راه پایداری برای کنترل قیمت نیست. این سیاست‌ها انگیزه‌ی تولید و عرضه را کم می‌کند و در نهایت رقابت برای تأمین مواد اولیه و سرمایه‌گذاری در تولید ضعیف‌تر و وضعیت بازار بدتر می‌شود.

تغییر نیاز مصرف‌کنندگان

خودروهای قدیمی هنوز به روانکارهای اقتصادی و فرمولاسیون‌های قدیمی نیاز دارند و تقاضا برای آن‌ها باقی است. اما نوسازی ناوگان سواری و سنگین و ارتقای نیاز فنی صنایع، تقاضا برای روانکارهای مدرن با فرمولاسیون‌های جدید بین‌المللی را بالا برده است؛ دلیل اصلی این تغییر طراحی‌های مکانیکی جدید با راندمان بالاتر و همسویی با استانداردهای زیست‌محیطی تازه است. برای انتخاب روغن مناسب خودروی خود از راهنمای انتخاب روغن بیتویل استفاده کنید.

منبع: گفت‌وگوی خبرگزاری کارنا با علیرضا آمارمحمدی، کارشناس صنعت روانکار، منتشرشده در ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ — مشاهده‌ی گزارش اصلی