افزایش ناگهانی قیمت روغن پایه؛ محرکی برای رشد بهای روغن موتور یا رکود

وقتی قیمت روغن پایه در بورس بالا می‌رود، دیر یا زود اثرش به قیمت روغن موتور هم می‌رسد. این مقاله، که در آبان ۱۴۰۲ نوشته شده، دلیل جهش قیمت روغن پایه و پیامدهای آن را برای بازار توضیح می‌دهد.

چه اتفاقی افتاد؟

قیمت روغن پایه در بورس حدود ۳۸ تا ۴۰ درصد بالا رفت. به‌گفته‌ی کارشناس، تولیدکنندگان روغن موتور هنوز از موجودی انبار خود استفاده می‌کنند، اما با تمام‌شدن آن، قیمت محصول نهایی را هم افزایش خواهند داد.

دلایل افزایش قیمت

• تغییر نرخ ارز لوبکات: ارز نیمایی (حدود ۲۵ هزار تومان) حذف و ارز ۳۸ هزار و ۵۰۰ تومانی جایگزین شد؛ اختلاف این دو نرخ حدود ۴۰ درصد است.
• حذف تدریجی یارانه: پالایشگاه‌های تولیدکننده‌ی روغن پایه در سال‌های گذشته یارانه‌ی خرید لوبکات می‌گرفتند که کم‌کم حذف شده است.
• گران شدن افزودنی (ادتیو): این ماده‌ی اولیه‌ی روغن موتور هم قیمتش رو به بالا بوده است.
• پایان ذخایر انبار: با تمام‌شدن موجودی، فشار قیمتی بیشتر خواهد شد.

پیامدهای احتمالی

• افزایش قیمت روغن موتور در آینده‌ی نزدیک.
• توقف عرضه‌ی روغن پایه در بورس به مدت یک ماه می‌تواند «تقاضای کاذب» و بی‌ثباتی بازار بسازد.
• اگر تولیدکنندگان بزرگ زیان کنند یا سربه‌سر شوند، انگیزه‌ی تولید کم می‌شود و ممکن است عرضه و کیفیت افت کند.
• هر شوک قیمتی می‌تواند به رکود یا سردرگمی بازار برسد.

دیدگاه کارشناس درباره‌ی کنترل قیمت

به‌گفته‌ی کارشناس، کنترل دستوری قیمت باید بازبینی شود و تعیین قیمت به نبض بازار سپرده شود. گرانی و افزایش بی‌رویه‌ی قیمت‌ها هم پذیرفته نیست، چون بی‌نظمی و کاهش قدرت خرید می‌آورد.

پیشنهادها

• تصمیم‌گیری پایدار و یک‌باره برای ثبات قیمت و رفع مشکل‌های احتمالی.
• تعادل منصفانه میان پالایشگاه‌های روغن‌ساز، بورس و تولیدکنندگان بخش خصوصی و جلوگیری از حذف یا تضعیف بخش خصوصی توسط شرکت‌های بزرگ.
• تعدیل تدریجی قیمت‌ها به‌جای جهش ناگهانی تا آرامش بازار حفظ شود.
• به‌روزرسانی و تعدیل قیمت‌ها که به باور کارشناس «جراحی» مشکل مزمن قیمت مواد اولیه است؛ کاری چالش‌برانگیز اما اساسی.

جمع‌بندی کارشناس: رقابت سالم، شفافیت و تنظیم عرضه و تقاضا توسط خود بازار به کیفیت بالاتر و قیمت منصفانه‌تر برای مصرف‌کننده می‌انجامد.

برای انتخاب روغن مناسب خودروی خود از راهنمای انتخاب روغن بیتویل استفاده کنید.

منبع: گزارش خبرخودرو، گفت‌وگو با علیرضا آمارمحمدی، کارشناس بازار روانکار، منتشرشده در ۸ آبان ۱۴۰۲ — مشاهده‌ی گزارش اصلی. توجه: نرخ‌ها و وضعیت بازار در این مقاله مربوط به آبان ۱۴۰۲ است.