متغیرهای مؤثر بر تعیین کیفیت روغن موتور تشریح شد

چه چیزی کیفیت یک روغن موتور را تعیین می‌کند؟ برند؟ قیمت؟ یا مواد اولیه؟ کارشناس بازار روانکار در این گفت‌وگو (آذر ۱۴۰۱) متغیرهای اصلی را مرور می‌کند و می‌گوید برند و قیمت، نشانه‌ی قطعی مرغوبیت نیستند.

مواد اولیه و فرایند تولید

کیفیت خروجی هر کارخانه به ورودی آن وابسته است؛ پس مرغوبیت مواد اولیه تعیین‌کننده‌ی کیفیت محصول است. فرمولاسیون و تجهیزات در کارخانه‌های کوچک و بزرگ فرق دارد، اما به‌گفته‌ی کارشناس، روش تولید در تولیدکنندگان مختلف تفاوت چندانی ندارد و تفاوت اصلی شاید در مواد اولیه باشد.

برند و قیمت؛ نشانه‌ی قطعی کیفیت نیستند

برندینگ در ایران و جهان اهمیت زیادی دارد و برای یک برند، قیمت‌های بالایی پرداخت می‌شود. فروشندگان هم برای افزایش فروش، کالای گران‌تر را معمولاً باکیفیت‌تر معرفی می‌کنند. کارشناس برند و قیمت را نشانه‌ی قطعی مرغوبیت نمی‌داند.

مواد ارزان و بازیافتی

در صنف روغن موتور بارها دیده شده که از مواد ارزان‌تر یا بازیافتی استفاده و با روغن‌های درجه‌ی یک یا افزودنی‌های متوسط یا ضعیف ترکیب می‌شود تا قیمت تمام‌شده کم شود. خرید کالای ارزان‌تر ممکن است در درازمدت با آسیب به موتور، هزینه‌ی بیشتری به خریدار تحمیل کند. البته ارزان‌بودن یک محصول لزوماً به معنی نقص فنی در تولید نیست؛ برای تشخیص باید نمونه‌گیری، آزمایش‌های تکمیلی و بررسی کارشناسی انجام شود.

عرضه، تقاضا و رقابت

بازار همان کالایی را عرضه می‌کند که مشتری تقاضا دارد؛ اگر تقاضا برای کالای گران‌تر باشد، همان عرضه می‌شود. اختلاف قیمت فاحش بعضی برندها تا حدی به عرضه و تقاضا برمی‌گردد. عرضه‌ی ناکافی هم فضایی برای ورود روغن‌های خوب یا متوسط با قیمت بالا، یا روغن‌های تقلبی می‌سازد.

تقلب؛ «صنعت تقلب»

تقلب در صنایع وابسته به خودرو، از جمله روغن موتور و قطعات، گسترده توصیف شده و کارشناس آن را «صنعت تقلب» می‌نامد. او پیشنهاد می‌کند ابتدا روغن‌های تقلبی از سبد بازار حذف شوند و بعد بین روغن‌های واقعی با اختلاف قیمت، کالای بهتر تشخیص داده شود. سودجویان در صورت کاهش عرضه و وجود تقاضا، محصول فیک را با نام روغن اصل عرضه می‌کنند. (گزارش آمار یا عدد مشخصی درباره‌ی میزان تقلب نداده است.)

استانداردها و نظارت

استاندارد روانکارها عدد ثابت نیست؛ برای ویژگی‌هایی مثل نقطه‌ی اشتعال یا ویسکوزیته یک محدوده‌ی عددی بر پایه‌ی استانداردهای جهانی تعیین شده است. پس نمی‌شود گفت روغن خوب حتماً باید یک عدد مشخص داشته باشد. نظارت نهادهای ناظر در حدود یک سال و نیم اخیر محسوس بوده، اما معضل عرضه‌ی قطعات و روغن‌های فیک و تقلبی هنوز کامل برطرف نشده است.

خلاصه‌ی توصیه‌ها

• فقط به برند یا قیمت برای تشخیص کیفیت تکیه نکنید.
• به تفاوت مواد اولیه و افزودنی‌ها توجه کنید.
• روغن‌های تقلبی را پیش از مقایسه‌ی کیفیت شناسایی و حذف کنید.
• برای کالاهای مشکوک از نمونه‌گیری و آزمایش تخصصی استفاده کنید.

برای انتخاب روغن مناسب خودروی خود از راهنمای انتخاب روغن بیتویل استفاده کنید.

منبع: گزارش خبرخودرو، گفت‌وگو با علیرضا آمارمحمدی، کارشناس بازار روانکار، منتشرشده در ۱۲ آذر ۱۴۰۱ — مشاهده‌ی گزارش اصلی. توجه: وضعیت بازار در این مقاله مربوط به آذر ۱۴۰۱ است.